Cosmeticamerk Rituals heeft zijn bezwaar tegen het gebruik van de term ‘Ayurveda’ door twee ayurveda-therapeuten ingetrokken. Daarmee komt voorlopig een einde aan een conflict dat de afgelopen weken voor veel woede zorgde binnen de Hindoestaanse en Indiase gemeenschap in Nederland.
De zaak draaide om de ondernemers Anita Nanhoe en Silvana Naipal, die hun praktijk wilden registreren onder de naam “House of Ayurveda”. Volgens Rituals leek die naam te veel op bestaande merknamen van het bedrijf, zoals “House of Rituals” en “The Ritual of Ayurveda”. In een juridische brief stelde Rituals zelfs dat vooral het gebruik van het woord “Ayurveda” mogelijk voor verwarring zou zorgen.
Dat schoot bij veel mensen volledig in het verkeerde keelgat.
Ayurveda is namelijk geen moderne marketingterm of lifestyletrend, maar een eeuwenoude Indiase geneeswijze met duizenden jaren geschiedenis. Binnen de Hindoestaanse en Indiase diaspora werd het dan ook gezien als een vorm van culturele toe-eigening dat een groot cosmeticabedrijf indirect probeerde te bepalen wie het woord nog mag gebruiken.
De ophef groeide snel nadat Nederlandse media over de zaak berichtten. Op sociale media riepen veel mensen op tot een boycot van Rituals. Verschillende mensen uit de diaspora lieten weten het merk voortaan links te zullen laten liggen. Ook de Hindoeraad sprak zich uit en noemde de kwestie een principiële grens rondom cultureel en spiritueel erfgoed.
Achter de schermen werd de druk op Rituals steeds groter.
Afgelopen week gingen beide partijen uiteindelijk met elkaar om tafel. Kort daarna besloot Rituals het bezwaar officieel in te trekken. Volgens het bedrijf is er geen sprake van concurrentie of overlap tussen beide ondernemingen en was het “nooit de bedoeling” om de ondernemers te belemmeren.
De therapeuten zelf geloven echter dat de publieke druk doorslaggevend is geweest. Ze reageren nog altijd kritisch op de handelswijze van het bedrijf. Volgens Anita Nanhoe probeert Rituals dit soort zaken liever achter gesloten deuren op te lossen. “Niet wanneer de wereld meekijkt,” stelt ze.
Ondanks het intrekken van het bezwaar blijft de discussie rondom cultuur, commercie en merkenrecht volop leven. Veel mensen binnen de diaspora vinden dat deze zaak laat zien hoe snel eeuwenoude culturele begrippen commercieel kunnen worden toegeëigend door grote bedrijven — totdat er massale weerstand ontstaat.
Ook is nog onduidelijk of Rituals zijn merkenbeleid na alle kritiek daadwerkelijk gaat aanpassen.