Trigger warning: in dit artikel wordt gesproken over huiselijk geweld.
Jarenlang werden situaties van intieme terreur door hulpverleners en rechters gezien als “gewone” vechtscheidingen. Daardoor moesten slachtoffers vaak alsnog om tafel met hun ex-partner voor omgangsregelingen, met alle gevolgen van dien. Ook Manisha (37) weet hoe ingrijpend dat kan zijn. In een interview met KRO-NCRV vertelt zij openhartig over de jarenlange controle, mishandeling en de strijd om haar dochter veilig te krijgen.
In 2011 vertrekt Manisha op 22-jarige leeftijd vanuit Suriname naar Nederland, samen met haar vijf maanden oude dochter. In Den Haag gaat ze samenwonen met de biologische vader van haar kind, aan wie ze eerder in Suriname was gekoppeld. Wat een nieuw begin moest worden, verandert al snel in een situatie vol controle en geweld.
Volgens Manisha begon het eerst met isolatie. Ze mocht nauwelijks contact onderhouden met vrienden en familie en werd voortdurend gecontroleerd. Niet lang daarna volgde het eerste fysieke geweld. Een klap “ter correctie”, omdat het gasfornuis volgens haar partner niet goed schoon was gemaakt.
“Ik was compleet verbaasd.” vertelt Manisha. “Binnen de Surinaamse cultuur hoor je soms dingen als: ‘Je man is je idool, wat hij doet is correct.’ Ook vanuit familie kreeg ik reacties als: ‘Je zal wel iets verkeerd hebben gedaan.’ Daardoor werd die eerste klap gebagatelliseerd.”
Twee jaar lang leefde Manisha onder controle van haar partner. Hij bepaalde met wie ze omging, waar ze heen ging en hoe lang ze ergens mocht blijven. “Als ik bij familie was, belde hij om te zeggen dat ik te lang wegbleef. Ik moest volgens zijn regels leven, anders voelde ik dat letterlijk.”
Uit schaamte durfde ze niemand in vertrouwen te nemen. Pas toen het geweld escaleerde en ze met een gebroken neus bij de huisarts terechtkwam, werd duidelijk dat ze slachtoffer was van huiselijk geweld. Haar huisarts maakte melding bij Veilig Thuis en wees haar op de ernst van de situatie.
Na de breuk begon de strijd rondom hun dochter. In eerste instantie kregen beide ouders gezamenlijk gezag. Hun dochter verbleef deels bij haar moeder in Amsterdam en deels bij haar vader in Den Haag. Hoewel de omgang in het begin redelijk leek te verlopen, kreeg Manisha steeds sterker het gevoel dat haar dochter ook niet veilig was.
Volgens haar werd haar dochter streng gecontroleerd, mocht ze nauwelijks naar feestjes of logeerpartijen en leefde ze onder constante druk. De situatie escaleerde toen haar dochter op twaalfjarige leeftijd thuiskwam met verhalen over fysiek geweld.
“Ze belde me huilend op en vertelde dat ze aan haar haren was getrokken en een klap had gekregen.” vertelt Manisha. “Daarna gingen ze gewoon naar een familiefeestje alsof er niets was gebeurd.”
Hoewel Manisha direct juridische stappen ondernam, werd haar verzoek om haar dochter volledig bij haar te laten wonen afgewezen wegens gebrek aan bewijs. Er waren geen foto’s of getuigen en haar dochter werd volgens de richtlijnen destijds nog te jong geacht om gehoord te worden.
Niet veel later ontving Manisha opnieuw een paniekerig telefoontje van haar dochter. Ze wilde niet terug naar huis uit angst voor haar vader. Ook kreeg Manisha een audiofragment te horen waarin bedreigingen te horen waren.
“Hij zei tegen haar: ‘Als je niet naar huis komt, dan klap ik je.’ En op het einde zei hij: ‘Ik hang je op.’ Eerst dacht ik dat hij bedoelde dat hij de telefoon zou ophangen, maar later besefte ik dat het als bedreiging bedoeld was.”
De dochter besloot uiteindelijk zelf, gesteund door vriendinnen, naar de politie te stappen. Toen Manisha haar daar ophaalde, waren de blauwe plekken nog zichtbaar. Voor Manisha bracht het pijnlijke herinneringen terug aan haar eigen ervaringen.
Kort daarna werden moeder en dochter uitgenodigd voor een gesprek met haar ex-partner in Den Haag. Ondanks de angst van haar dochter besloot Manisha toch te gaan. Volgens haar voelde het vanaf het begin onveilig.
Tijdens het gesprek zou haar ex-partner direct de controle hebben genomen. Toen Manisha besloot het gesprek te beëindigen en weg te lopen, kreeg ze naar eigen zeggen een harde duw van achteren waardoor ze tegen een deurpost viel. Pas op dat moment werd er ingegrepen door beveiliging.
“Het moest letterlijk gebeuren waar anderen bij waren voordat er echt actie werd ondernomen.” zegt ze.
Na ruim tien jaar procederen heeft Manisha inmiddels het volledige ouderlijk gezag over haar dochter. Samen proberen ze nu de verloren jaren in te halen. Haar dochter volgt therapie om de traumatische ervaringen te verwerken.
Voor Manisha draait alles nu om veiligheid en vrijheid. “Ze mag eindelijk gewoon puber zijn.” vertelt ze. “Met vriendinnen afspreken, logeren, dragen wat ze wil. Ze heeft haar vrijheid terug — en dat is voor mij als moeder het allerbelangrijkste.”